موضوعی که در روزهای اخیر در فضای فوتبال ایران توجه زیادی را جلب کرده، مربوط به انتقاد یک پیشکسوت باشگاه باشگاه فوتبال استقلال از عملکرد باشگاه پرسپولیس و سرمربیاش، اوسمار ویرا، و همچنین انتشار یک استوری جنجالی در صفحه رسمی باشگاه پرسپولیس است. این ماجرا نه فقط در حوزهٔ بازی و نتیجه، بلکه در بخش رسانهای، اخلاقی و هواداری نیز تبعاتی پیدا کرده است. در این مقاله، ابتدا به شرح ماجرا میپردازیم، سپس بخشهای مختلف آن را تحلیل میکنیم و در پایان نتیجهگیری میکنیم.
طبق گزارشها، پیشکسوت استقلال، رضا رجبی، طی سخنانی گفته است: «حرکت باشگاه پرسپولیس را در اروپا حتی هواداران باشگاهها انجام نمیدهند؛ باید با باشگاه پرسپولیس برخورد جدی شود.»
این سخنان در واکنش به انتشار یک استوری در صفحهٔ رسمی اینستاگرام باشگاه پرسپولیس است که حاوی شعارهای ۱۸+ بوده و دستکم برای دقایقی منتشر شده بود. آن استوری پس از مدتی حذف شد، اما در فضای مجازی دست به دست شد و باعث بروز واکنشهای گسترده از سوی استقلالیها شد. بر پایهٔ گزارشها، رجبی معتقد است که پرسپولیس با این عمل «پایش را از گلیمش درازتر کرد».
• اوسمار ویرا
سرمربی برزیلی پرسپولیس که پس از بازگشت به ایران، توانسته نتایج مثبتی کسب کند و هواداران را امیدوار نماید.
• باشگاه پرسپولیس
یکی از دو باشگاه بزرگ تهران که در این ماجرا متهم به انتشار محتوایی نامناسب از طریق صفحه رسمیاش شده است.
• باشگاه استقلال
طرف مقابل؛ باشگاه و هواداران آن که از این اقدام پرسپولیس ناراحت و منتظر واکنش هستند.
• رضا رجبی
پیشکسوت استقلال که نقش شاکی را دارد و موضع انتقادی خود را صراحتاً بیان کرده است.
رسانهای
انتشار آن استوری، هرچند کوتاه، اما در تصویر رسمی باشگاه پرسپولیس منتشر شده بود و همین امر حساسیت ماجرا را دوچندان کرد. وقتی پیج رسمی یک باشگاه بزرگ، محتوایی با شعارهای ۱۸+ و توهین را منتشر میکند، این یعنی خطا در مدیریت رسانهای و نظارت داخلی. همچنین، واکنش سریع حضور پیشکسوت استقلال و طرح مسئله در رسانهها باعث شد که موضوع از داخل باشگاه به سطح عمومی و بینالمللی نیز کشیده شود.
• بعد هواداری و فرهنگی
هواداران باشگاهها بخش مهمی از هویت فوتبال ایران را تشکیل میدهند؛ اما وقتی شعارهای توهینآمیز یا خارج از عرف از زبان هواداران شنیده میشود و باشگاه آن را بهصورت رسمی منعکس میکند، بازتاب فرهنگی منفی دارد. رضا رجبی در این خصوص گفته است: «فوتبال ما دارد به قهقرا میرود. کسانی که در زمین از توان کافی برخوردار نیستند، میکوشند ضعفهای خود را پشت توهینها پنهان کنند.» اینجاست که باشگاه پرسپولیس با انتشار آن استوری، از نظر او خط قرمزها را رد کرده و «پایش را از گلیمش دراز کرده است».
• بعد اخلاقی و مدیریتی
از منظر اخلاقی، باشگاههایی که بخش رسانهای فعال دارند، مسئول انتشار محتوای عمومی هستند و باید نظارت داشته باشند که پیامهایشان باعث تنش نشوند. در این مورد، انتشار استوری با شعارهای ۱۸+ به منزلهٔ ضعف در کنترل محتواست.مدیریت باشگاه پرسپولیس نیز در واکنش به انتقادات احتمالاً مجبور به پاسخ خواهد شد.
• بعد رقابتی
این ماجرا ممکن است بر فضای رقابتی دو تیم تأثیر بگذارد: تنش بین استقلال و پرسپولیس معمولاً شدت بیشتری مییابد و این نوع حواشی میتواند تمرکز تیمها را در بازیهای مهم به هم بزند. برای پرسپولیس، هرگونه حاشیه که از نتیجه بازی بیشتر جلب توجه کند، به سود نیست.
• انتشار سریع عکسالعملها در فضای مجازی و رسانهها: هواداران استقلال به یکی از دلایل حمله به پرسپولیس دست یافتند و پیشکسوتان این باشگاه نیز انتقادات تندی مطرح کردند.
• پیگیری احتمالی از سوی نهادهای نظارتی: با توجه به اینکه شعارهای ۱۸+ و توهینآمیز مطرح شده، باشگاه ممکن است توسط کمیته اخلاق یا نهادهای فدراسیون فوتبال مورد بررسی قرار گیرد.
• اثرگذاری روی برند باشگاه پرسپولیس: هرچند پرسپولیس در میدان نتایج خوبی کسب کرده، اما این نوع رفتار رسانهای میتواند تصویر باشگاه را در محیط عمومی آسیب بزند.
• افزایش فاصلهٔ هواداران دو تیم: تنشها بین هواداران دو باشگاه بالقوه تشدید خواهد شد و ممکن است در بازیهای آینده فضای دربی یا مواجهات دو تیم را آلودهتر کند.
ماجرای «اعتراف یک استقلالی درباره اوسمار و استوری جنجالی پرسپولیس» فراتر از یک حاشیه سادهٔ رسانهای است؛ این اتفاق نشان داد که در فوتبال ایران، بخش مدیریتی و رسانهای باشگاهها همچون بخش فنی، نیازمند دقت و مسئولیت هستند.
باشگاه پرسپولیس، با انتشار آن استوری، ممکن است از نظر هواداران و ناظران «پایش را از گلیمش دراز کرده باشد» — این تعبیر دقیقاً معنای رفتار را میرساند: اقدامی که فراتر از عرف و انتظار بوده است.
از سوی دیگر، استقلالیها و پیشکسوتان این باشگاه نیز با واکنشهای خود نشان دادند که چنین رفتارهایی را تحمل نمیکنند و خواهان پاسخگویی هستند.